KHIALHNA
LEH NIALNA KILAM DAN ZIA
Mi
khat ii hong dot kadawn kikna.
Jame
2:10 (KJV) Whosoever shall keep the whole law,and yet offend in one point,he ìs
guilty of all.
Mi
khat peuh in thu kham khat a nial leh,a vekpi in a nial a hi hi. A cih nop na
ah,nu leh pa mawh na a bawl mi khat pen, mi na khat peuh aguk ngei loh hangin,
a gu gu mi khat tawh ki bang ve ve a, mimawh sazian sung ah ki hel ve ve
hi.
Tua
mah bang in thukham 9 te nial lo pal sat lo a hih hang, khat nial in a mawhna
te thum lo a hihleh mi mawh sazian sungah ki hel ve ve cih nop na hi.
Hih
Jame 2:10 pen ei Zolai tawh a khiatna ah (offend) pen khial ci-in hong let a,
nial cih pen man zaw hi.
1.
Nial cih kam mal pen, a hih zawh ding thu khat ahih hang sem nuam lo, mang
nuamlo,zui nuamlo cihna ahi hi.
2.
Thu maanlo khat pen thumaan in um sak hi.
3.
Mawhna khat pen mawhna hi kei ci-in,Zeisu kiangah thum nuam kil kel lo, kisik
lo, mawhna bawl zom suak sak hi.
Genteh
na: Naupang khat pen asep zawh ding nasep khat, (tui hai 1 suak) pak dingin na
sawl pen hong nial leh, khial kici lo in, ka thu hong mang nuam lo, hong nial
ki ci hi. Pasian thu ih nial na pen, a man zadah mah mah hi.
KHIAl:
Ih tup ih ngim kholh loh pì in ki khial kha thei hi.(genteh na: Mi khat in
Mawtaw a hawl lai tak in,a mai ah naupang khat tai vat in taih lum kha.) hih
zong mawhna mah ahih hang, a khial ki ci hi.
Dawimang
pa in, Zeisu ih san zawh lohna ding, ih lung kiatna ding lam vi ve in L.S.Tho
hong leh kaih sak den hi. Pasian' hehpihna pen mawhna bawl theih khuan ahon na
dan in hong um sak hi. Saul kumpi pa dan in, David tung ah kisik lua ing ci-in,
kap lìang in athum hangin, kal khat kal nih khit teh hazatna lungsim pen nei
kik zel hi. Hehpihna pen mawhnei mite a ki sik theihna ding hun hong pia, lung
tang kitam zan a, a kisik kik mite mawhna hong mai sak cihna hi. Paul in zong
hehpihna a khan theih na ding in mawhna ih bawl diam? Tua bang hi lo hi. Mawhna
hi cih ih theih sa khat pen ih bawl kik kik nawn lohna dingin K.S.Tho huhna ih
nget den kul hi. Hehpihna kong ki khak hun hong om ding cih Mangmu pa John in,
Rev22:11,12,sung ah ki mu thei hi. Hehpih na kong ki khak hun ciangin, ìh
mawhna te mai thei nawnlo ding hi.
Mihing
te lung kiat theih na ding nam nih.
1.
Jame 2:10 Thu kham khat a nial leh a vekpi in nial.
2.
Zei su gen: Lungsim mawhna,numei khat mawh nopna lungsim tawh ih et zong mawhna
ahih manin mihing ten Pasian thukham pen zuih zawh ding hi lo, ci-in Dawimang
pa'n hong lung kia sak hi.
Lung
kiat na ding om lo hi. Bang hang?
Lungsim
mawhna, gamtat khialh mawhna te pen Khasiangtho tha tawh hong zo sak
ning..lungsim mawh na te zong thu ngenin hong thum le uh cin kong mai sak ding
hi ci-in,Zeisu in hong kam ciam zo hi. (I John 5:1-5)
Tua
a hih man David in zong Late sung ah, zingsang nitak biakpiak na,ah neih det
pen Topa tawh nisim nuntakna ah ki zom den, mawh mai na ngen den cih hong ki
lang hi. Cih nop na ah, mawhna bawl zel hang thum zel peuh leng mawh na te mai
hi cih mawhna bawl khuan a pia bel hi lo hi. Mihing te pen ih tup ih ngim loh
pi mah in zong ki ngaihsun, ki khial kha thei in, tua te zong ih thum zel ki
sam hi.
Siampi
5:5 pan sim le cin, Isarael te zong up na tawh ni sim khialhna te uh zeisu si
limcing a hi ,Bawngtal si,Tuu si, Kelsi, Vakhu, kawlgit si te zangin a mawhna
te uh na thum in, Pa' heh pihna tawh mawh maina na ngah uh hi. Thukham zuih
zawh na, gamtat pha tawh gupna, kua man ngahlo in, Hebrew 11 bup sung ah, upna
hangin Zeisu sisan leh Pa' hehpihna tawh Leitung mi khempeuhin gupna ngah vive
ihi hi. A tel siam dingin Topa in thupha hong pia ciat ta hen.
Pasian'
thumaan ih zon theih loh hun, kialpi hong tung hak nawnlo ding hi. Mi tampi
theih ding in zong, hih thu maan thutak te ki gen theih loh hun, hong tung ta
in, ih L.S.Tho a ki khen nunung te zong a man in ki khen nawnlo, LaiSiangTho
kialpì tungta in, lim takin na File sung ah koih pah pah in, midang te na hawm
sawn zel un ci'n Zeisu Christ min tawh kong cial hi. A MEN.
THUKHAM
NUAI AH OM CIH TAWH KISAI
Tulai
mite in thukham khutnuai ah om cih ihsan dan ih updan ki banglote hilh cian na:
A
masa in thu um mi khempeuh te tungah 2016 kumthak thupha te hong tung kim ciat
ta hen.
Thukham
khutnuai cih kam mal pen L.S.Tho mun khat bek ah kimu hi. Rome 6:15 ah Ei
te pen thukham khutnuai ah omlo in hehpih na khutnuai ah om ih hih man mawhna
ih bawl lai ding hiam? tua bang hi zen zen kei, màwhna ih bawl nawn kei ding
hi, IJohn 3:4 Mawhna bawl ih cih te pen,Pasian' it na thukham te nial in a
palsat te,a cihnop na hi.
1.
Mi pawl khat in K.S.Tho huh na tawh Pasian' itna thukham a zui te pen thukham
khutnuai mi te hi ci-in um uhhi.
2.
Mi pawl khat in Pasian' itna thukham nial in a palsat sat te thukham khutnuai
mite hi ci leu leu hi.
(A)
LaiSiangTho tawh et kakna
1.
Thukham khut nuai ah om ih cih te pen:
Zeisu
gum pa honpa in sang masa lo in, thagum hanciam na tawh thukham zui in vantung
gam a tun sawm mi te ahi hi.(Rome 3:20,Rome 9:31,32) te ah ki mu thei hi.
2.
Pasian' itna thukham nial in, palsat den a, mawhna ki sikkik nuamlo te thukham
khut nuai mi te hi. (Gentehna 1: mi mudah in mi that pa pen thukham' hen cipna
hang in thong inn sung tung ahih man in thukham khutnuai mi ki ci thei hi.
Gentehna
2: Sang upadi a zui lo Sang naupang khat pen Dan (punishment) ki pia hi. Sang
thukhun in len a hih man suakta lo hi. Sang thukhun a zui pa pen thukhun in mawh
mat kha lo in suak ta tak in om hit hiat hi.
3.
Mark 7:6-8 Zeizu in: Isaiah gen thu te man mah mah hi. Hih mite in akam
uh tawh kei hong zahtak hang in a lungsim uh kei tawh ki gamla mah mah hi.
Mihing te bawl tawm Pasian' thukham zah in hilh in, Pasian' thukham a nawl khin
uh a, a nawl khin dan zong, a Siam mah mah uh hi.. na ci hi.
(B)
Zeisu upna tawh sang khin,Tui leh K.S.Tho tawh ki tuiphum khin, K.S.Tho tha
tawh Itna thukham a zui te pen thukham khut sung pan a suakta te hi zaw hi. A
khialh kik khak leh zong Zeisu sisan pau lam in Pa hehpih na tawh mawh mai na
ngah uh hi. Thukham mawh mat na pan a suak ta khin te a hi hi.
Mtt
28:19-20: Zeisu in van a kah ma deuh in a nungzui te kiang ah,
1.
Note vak kawi kawi ding.
2.
Mite thu um suak sak ding.
3.
Pa, Tapa, K.S.Tho min tawh tuiphum ding.
4.
Tua khit ciang kong piak thukham te a zuih na ding un hilh un, na ci hi.
Ei
zolai in man dektak in, Mang lai tawh man zaw hi ( KJV, Go ye therefore,and
teach all nations,baptizing them in the name of Father,and the son,and the Holy
Ghost.Vs 20: Teaching them to observe all things whosoever I have commanded you.
Piangthak
siapi pa Paul in zong, Zeisu vai khakna bang in hong sem suk pah hi. Rome
3:21-30 Zeisu upna tawh honpa in sang in a cih khit ciang, Vs 31 ah, Upna tawh
Pasian' thukham te ih kip sak hi a cih ban ah, Rome 2:13 ah thukham zakna hang
in Pasian' tawh ki pawlna ki ngah hi masa lo in, Thukham gen bang in, ih zuihna
hang tawh Pasian tawh a ki pawl ih hi. IJohn 5:1-5 ah zong ih up na hang in Pa
hehpih na leh K.S.Tho tha tawh thukham ih zuih zo bek hi. K.S.Tho tha tawh zuih
ding a ham sa zong hi lo hi... na ci hi.
Hebia
8:10 Hun nunung ni ciangin, Ka K.S.Tho tawh ka Thukham te a lungsim sungah
ngaihsun in a lungtang satak pek tungah ka gelh sak ding hi na ci hi.
Luke
1:5,6 Tuiphum John nu leh pa Elizabbeth leh Zekhariah in Pasian muh na ah a
maan in gamta uh a, Pasian' ngei na leh a thupiak te a vekpi-in a zui uhhi na
ci hi.
ROME
3 sung DOTNA leh DAWNNa
Dotna
: Sia aw, Rome 3:20 leh 3:31 pen a at lah piang thak siapi pa Paul at mah hi na
pin' a thu ki leh bulh tuak in ka lung kham veh aw nang muh dan hong hilh cian
dih ve....
Dawn
na: 2Timoti 3:16,17 ah,L.STho bup pen Pasian' kha humop na tawh ah ki at
hi a cih mah bang in,ei up mawh thu tawh gen lo in,L.S.Tho mah dawng sak ni.
Hih
ah tung a L.S.Tho mun Rome 3:2o pen thukham zuih na hang in Pasian' muh na ah
kua man dik na ngah zolo na ci in, Rome 3:31 ah Zeisu ih upna hang in thukham
kip zaw hi na ci hi.
Ka
vak na khat ah mi 2 Lai.S.Tho na ki kum in,Thukham bei hi a ci pan Rome 3:20
bulphuh in a nuai a Lai.S.Tho mun teng na man suk dau dau hi.
1.
Rome 9:31,Galatia 3:19,Rome 10:4,
A
2 na pa in thukham kip in zuih lai ding hi ci-in,a nuai a mun te na man suk leu
leu hi.
2.
Mt5:17,Rome 2:13,Rome 3:31,IJohn 3:22-24,IJohn 5:3-5,IJohn 2:4,Heb 8:10,Rome
8:7,8.Rev14:12 cih te hi.
Ka
lep tuah na:
1.
Lai.S.Tho ih sim teh a lian bup khat ii deih na thei kul hi.
2.
Mun khat ih sim ciang a tetci ding a dang mun 4, mun5 bang en kak kawi kawi
leng a maan hong kilang hi. Lai gual khat ii a khiatna ei deih dan in ih khiat
suk leh ki buai thei hi.
3.
Thukham bei cih leh kip lai cih thu buai pen Rome 3: bup sim suk leng ki nial
na ding om nawn lo hi.
4.
Alian 3 bup pen mihing te nun tak zia hun 3 in ki khen suk cih ki mu thei hi.
(a).Rome
3:1-20 ciang pen Zeisu upna tawh ih san ma din mun hunsung hi.
(b).Rome
3:21-30 ciang pen upna tawh Zeisu gumpa honpa in ih san na din mun hun sung
hong gen na hi a,
(c).Rome
3:31 pen ih pianthak zawh din mun hong gen na hi ci-in, K.S.Tho lung pil na
tawh sang siam leng,Rome 3:20 leh Rome 3:31 pen ki kel ki lo in ah ki thuhual
na hi zaw hi.
Lai
Siang Tho hong let khia ih Siapi pawl khat ten a maan in hong at loh man in,
tulai khangthak te ki buai gawp ta hi.
Mawhna
hang in hong kipiak thuah Zeisu limcing gan gawh biakpiak na leh Mosi thu kham
te Singlamteh in khen khia zo hi a cih na te pen,mi pawl khat in Pasian'
thukham tawh gawm khawm in bei sak a hih manin ki buai gawp hi.
Mt
5:17 Think not that I am come to destroy the law, or the Prophets ci in
law a at khit teh coma(,) tawh na dal hi. Ei Zolai ah ( Mosi' thukham leh) cih
kam mal hong beh lap uh hi.
Rome
10:4 ah zong (for Christ is the end of the law) na ci hi. Ei Zolai ah (Pasian
tawh ki pawl theih na ding in Christ in Thukham a bei sak hi) ci'n a maan lopi
in hong ki let khia hi.
Galatia
3:19 ah zong (It was added because of transgressions) mawh na hang in hong ki
piak thuah gangawh biakpiak na thukham te bei zo hi na ci hi. Ei Zo Lai.S.Tho
sung a tawh na sim kop in, ki lamdang hi.
Rev
22:19 hih L.S.Tho a beh lap or a hemkhia te gimna thuak ding ci hi.
Hih
a tung a thu te pen kei ki cing pen ingh cih na tawh kong at hi lo in,ka sim
khak thu man thu tak te mi khatpeuh in nun tak lawh ding cih ngim na tawh kong
gelh a hi hi. It na tawh a tel siam dingin ih biak Pasian' Kha Siang Tho in
hong makaih ciat ta hen. A MEN.
Hih
a tung a kong at te pen mun tuam
tuam
pasian' Thu kikup na te pan ka ngah thu a hih man in a diak diak in Pasian' na
sem ten nong hilh sawn sakna ding un, ka ngimna bulpi a hi hi. Hih thu maan a
hawm sawn zo te, Topa'n thu pha tampi hong pia ta hen.
By:
Sia Dengkap
