LESSON 3 * January 10-16
NUNNA
LEH SIHNA
SABBATH
NITAK
Tu kaal sung sim ding:
Phil. 1:19–30, 1 Kor. 4:14 16, 2 Kor. 10:3–6, John 17:17–19, Micah 6:8,Sawl.
14:22.
Kamngah : Bang hang hiam cihleh nungta hi leng, Khrih aa ding hi ,a si hi leng a met zaw ka hi hi” (Philippians 1:21, ZSV).
Mi
tampi ngaihsutna-ah “sihna in i nuntakpih khat hong suak hi,” ci uh hi. Hih in
theih khialhna khat hi.Sihna in nuntakna gal lian pen khat hong suak hi.Mawtaw
a kisiacip khat mawtaw khat a pian zawh nawn loh bangmahin sihna in zong
nuntakna piangsak thei lo hi. Paul in a genna-ah Khrih in “sihna vangliatna
susia dingin sihna hong thuak hi, ci-in limtakin hong hilh hi. Cihnopna-ah
mawhna in (dawi ) in mihing khempeuh sihna sila hong suaksak hi. Sihna
koltangin i om hi (Heb. 2:14, 15).
Khrih
adingin a nuntakna pia dingin kiging khol hi mah taleh, Paul nuntakna-ah a
thupi penpen in a si a, a nungta ahi zongin Khrih pahtawi ding le gospel thu
gen ding sim loh thu dang om lo hi. Nuntak hun tom mahmah hi; Pasian hong piak
nuntak hun sungin Pasian ukna gam a zai semsem nadingin i nuntak ding kisam pen
hi. I hihna khempeuh in “Upna thu-a kipum khatna tha hong pia ding hi,’ cih i
phawk ding kisam hi.
Tu
kaal thusinna masa lam thute i ngaihsut ciangin “Philippian pawlpi laikhakna a
hang/ a thu in a thupi thu mungtup hi, cih i mu thei ding hi.
*January
17, Sabbath ading kiginkholhna in tu kaal lesson sim in.
SUNDAY January 11
“Khrih
Vanglian semsem ding”
Sim in, Philippians 1:19, 20. Paul in
a kithusitna ah bang lamen hiam? Suahtak ding sangin a thupi zaw bang ngaihsun
hiam?
Paul
in siatna a bawlloh hangin hih thongkiatna in a khat veina hilo ahih manin
lamdangsa lo hi. Korinth pawlpi tungah a gim thuaknate gencian hi: “Thong ka
kia mun mahmah hi. Sih nading nangawn ka thuakzel hi. 40 ciangin khatvei khiap
Jew mite satna ngavei ka thuak hi. Thum vei sik tawh hong kisat hi. Khatvei
suang tawh hong kideng hi. Thumvei tembaw siatna ka thuak hi. Tuihual
lauhuaina, guta launa, gammipihte launa, Gentile mite launa, khuasung launa,
gamlak launa, tuipi tungah launa, sanggam ginalote launa, nasep gimna, ihmut
lohna, gilkialna, khuadamna cihte ka thuak hi.” (2 Kor. 11:23–27).
Hih
bang gimnate i ngaihsut ciangin Paul lungsim ah bang thu a om ding hiam? Paul
in a ngaihsutna hih bangin pulaak hi. “Nadang khem peuh sangin pawlpite ka
lunghimawh zaw hi.” (2 Kor. 11:28).
Sim in, 1 Kor 4:14–16; 1 The 2:10, 11;
Gal 4:19; le Phil 10. Paul in a phutsa pawlpite leh a mi ngahsate tawh
kizopna koi bang nei hiam?
Bangmah
siit a neilo Jesu mahbangin Paul in thu-um mite adingin “na khempeuh a thuak
ngam hi.” (2 Kor. 12:15). Ahi zongin mi khatpeuh in Jesu zialetong a
kilatsak semsem ciangin muhdahna thuak semsem thei hi. “Zeisu Khris sungah a
nungta khempeuh in bawlsiatna thuak ding hi.” (2 Tim. 3:12). Ahi zongin
a citak Khristiante in Pasian minthang sak sem ding uh aa, gospel thumaan
lakkhia sem ding uh hi.( Phil. 1:7 enkak in). “A thongkiat sung tawnin
Paul’ lungduaina leh a maitaina in a hangsanna leh a upna hang ahi hi. Tuate in
hanthawtna hipai suak den hi.” Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p.
464.
Na
nuntakzia leh mite na bawlzia ki-en in. A diakin nang hong hoihbawllote tungah
na bawlzia. Zeisu ading bang teci lak na hiam?
MONDAY January 12
Sihna
in Meetna
Eite
in i phawk khakloh hangin, a diakin thu-um mi i hihna tawh kidona lianpi sungah
i om hi. Kimlepam kidona leh eima sung mahmah ah kidona lianpi om hi. Eite
khempeuh i sih mateng hih leitung buaina tawh i kipelh thei kei hi.
Sim in, 2 Kor. 10:3–6.
Eite do khalam kidona ah bang siksanin, bang galvan nei ding i hi hiam?
A
lauhuaipen galvan in mihing ngaihsutna, sia leh pha ahi hi. Satan in a galvan
dingin mi gensiatna, lehhekna, buaisakna, launa, encikna cihte zangh hi.
Khristiante in tua bang thute i pelh ding ahi hi. Eite in itna, hehpihna,
daihna, thunopna, lungduaina, khuangaihna, leh kikepna cihte i neih zawk ding
ahi hi. A lianpen galvan in Khasiangtho lamlahna tawh “Pasian Kammal” i zat
ding ahi hi. (Eph. 6:17).Banghang hiam cihleh Pasian bek in thumaan hong
guan thei hi. Eite in Ama ngimna a tangtun nading Ama vanzatte bek i hi hi.
Sim
in, Phil. 1:21, 22. Eite in koi bangin Paul thugen i telthei hiam?
A
diakin kidona lianpi tawh kisaite? Bang hang hiam cihleh eite in khalam kidona
sungah i om hi. Khris in singlamteh ah zo khin ahih manin Amah tawh i kizop
laiteng hong kithat phial zongin i guallel ngei kei ding hi. Paul in hih
leitung ah bangbang a piang zongin, thumaan lo ahi phial zongin a nuntakna
piakhia hi. Banghang hiam cihleh a sangzaw mun ah a nuntakna leh a mailam thu
ding ap khin hi.
Khristian
khat i hihna tawh i hamphat nading zongluat ding hilo hi. “Vangliatna in
hamphatna hilo aa, hamphatna in vangliatna hizaw hi.” Pasian deihna ah ki-apna
in pahtawi huaipen hi. Paul in Philippi 2 sungah a pulaak bangin Zeisu
in Pasian tungah ki-apna ah etteh ding ahi hi. Tu laitakin bang kidona lianpi
phu na hiam? Khris in eite ading hong zawhsak khin cih theihna tawh koi bangin
kinepna leh thahatna la na hiam?
TEUSDAY January 13
Lungmuang
hithiat in om
Sim in, Philippians 1:23, 24.“Paikhia-in
Khrih tawh kipawlna” in “hoih zaw pek hi,” acih ciangin bang a cihna hiam?
Hih
thu pen kum tampi sung kitelkhial hi. Tukaal sung i sinna ah Paul in nuntakna
leh sihna a kibat lohzia a genna i sin ding hi. Khristiante in Khrih adingin
nungta thei uh aa, zongh si thei uh hi. Hih thu in hamphatna hi. Banghang hiam
cihleh eite tecipanna in vangnei zaw hi.(Phil. 1:21). Muanmawhna a neilo
mi khat in a upna hangin si ngam ding hi.
A
site a si takpi mah hiam cih i theih kul hi. Amaute in “bangmah” thei nawnlo uh
hi. Thawhkik ni dong han sungah tawlnga uh hi.(Thuhilhsia 9:5; John 5:28, 29).
Zeisu in a sisa Lazarus thu a genna ah, “I lawmpa Lazarus ihmu hi,” ci hi. (John
11:11). Mihingte a sih ciangin vantung tungpah hi cih pen Lazarus ngaihsun
dih in. Paradise ah Lazarus ni li sung om laitak vangtungmi khat in, “Lazarus
aw, dahpeuh mah ingh. Ahizongin Zeisu in leitungah hong samkik hi.” va ci leh,
thusia mahmah ding hi. Hih thu i ngaihsut ciangin thumaan hetlo hi. Sihna in
mangneilo ihmutna hi hi. Zeisu hong paikik ciangin hong phonghin a nungtalai a
misiangthote tawh vantungah hong kilato ding hi. ( 1 Thess. 4:16, 17).
Hih
nuntakna panin “paikhia-in Khrih tawh om ning” a cih in Amah tawh gimna leh
sihna sungah omkhawm ding cihna ahi hi. (2 Tim. 4:6). “Thawhkikna” a
ngah theih nading ahi hi.(Phil. 3:11). Si paisuak lo ding ahihlam thei
hi. Zeisu in hong paipah ding ahihlam thei hi. Amah a itte ading a bawlsa mun
ah a la dingin hong pai ding hi. (John 14:3, 1 Kor. 2:9). Paul in Khris
adingin si nuam phial taleh, “taksa tawh omlai leh,” Philippi-te adingin
hoihzaw ding ci hi.(Phil. 1:24). Khrih adingin nuntak hoihzaw maw, sih
ding hoihzaw cih dotna dawnkik hamsa hi. Paul in “a haksa thunih kikal” ah om
hi. (Phil. 1:23).
Sih
khit ciangin i phawk ding thu in Khrih kumkikna ahihlam na ngaihsun ngei hiam?
Tua in Paul’ ngaihsut thu hong telsak thei hiam?
WEDNESDAY January 14
Kiptakin
Kipumkhatna
Zeisu’
thungetna in kipumkhatna hi. Pa leh eite kipumkhat ding mukhol hi. “Pa aw, kei
tungah na hong piak mite tawh ka omkhawm nuam hi. Nong piak Minthanna mu thei
ding uh hi.” (John 17:24). Pa in a tate a kep nadingin ngen hi. Tua
hileh “amaute in kipumkhat thei ding hi.” (John 17:11). Amah in
kipumkhat lohna nunggu thei hi. Thu-up lohna piangsak hi. Amah tawh kipumkhatna
leh Pa tawh kipumkhatna bul phuh hi. Tua hileh, “leitung in hong um ding aa,
Nangmah in na hong sawl lam hong thei ding hi.” (John 17:21, 23).
Sim in, Phil 1:27 le John 17:17–19. Jesu
le Paul in pawlpi kipum khatna kisam ahihlam bang pulaak uh hiam?
Phil
1:27.
Greek kamin “ gamtatna pha nei un” cih in “politeuomai” hi. “Gammi bangin
nungta” cihna hi. Vantung gammi a pulaak hi. Mual tung Thuhilhna in Pasian’
tate nunzia ding hong hilh hi: Kha sungah zawngkhaal a kisate, a nunneemte,
thumaan a lunggulhte, hehpihna neite, lungsim siangthote, daihna bawlte, biang
langkhat a dawhte, galte a itte, hong samsiate thupha a piate, hong mudahte
tungah hoihna a bawlte cih bang ahi hi. “Thutang inla, hehpih itna nei-in
kiniamkhiat takin na Pasian tawh tonkhawm in,” cih ahi hi. (Micah 6:8).
Hih
bang mite heh hak uh hilo ahi hiam? Khat veivei ciangin a diklua mite tungah
lungkimlo thei hi hangh. Amaute’ hoihlohna kizong thei zel hi. Eite hoih kisa
zaw thei hi hangh. Bang hangin a it huaina, a thudikna, a hehpihna leh a
kiniamkhiatnate mu zaw lo i hiam? Ellen G. White in, “Leitung itin hamphatna a
ngah mite sangin Pasian le thumaan a it mite hampha zaw hi.” Testimonies for
the Church, vol. 5, p. 277. Kiphatsakna in pawlsung kipumkhat lohna piangsak
hi.
“Kiphatsakna
le leitung lungsim hangin Khris’ lungsim kinei thei lo hi. Kihazatna, kikhenna,
kitotnate in pawlpi thaneemsak hi.”Testimonies for the Church, vol. 5, pp. 240,
241.
Zeisu
hong piak kiniamkhiatna le nunneemna in thupi hi! Tua bangin a kalsuan hi
lehang, pawlpi in bangzahin kilamdang ding hiam?
THURSDAY January 15
Kipumkhatna
leh Lau lohna
Phil
1:27–30. Kipumkhatna le gospel mainawt khopna
in laulohna piangsak hiam?
Satan
khutzat in khenkham ding in, zo ding cih ahi hi. Kipumkhat lohna in siahuai
mahmah hi. Jesu in, “ Innkuan kilem keileh, dingkip theilo ding hi.” (Mark
3:25). Satan in hih thukhun i mangngilh ding deih hi. Kipumkhatna in Lai
Siangtho genkholh a cianlai pawlpi nasep tangtung sak ding hi.(Mang. 12:17).
“Minam khempeuh, paunam khempeuh, mi khempeuh tungah ‘tawntung lungdamna thu’
pulaak ding ahi hi.” (Mang. 14:6). Pasian piak hih nasep a kizawh
nadingin kipumkhatna kisam mahmah hi. Jesu in a thungetna ah “Pasian Kammal
thumaan” in kipumkhat nadingin thupi ahihna gen hi.(John 17:17, 19).
Eite thupuak in i nasep leh kipumkhatna tawh a kikhen thei ahi kei hi. A kikhen
khakleh, i gualzo kei ding hi. A thumin a pankhopleh, lau ding omlo hi. (Phil.
1:28). Satan in a guallel sa ahi hi. I upna hangin i si phial zongin “ a
hoih thu a zui ihih nakleh” bangmah in hong lauhuaisak zolo ding hi. (1 Pet.
3:13). Siatna in Pasian thuman khaktan zolo hi.
Hih
Lai Siangtho munte’ mungtup a tomin pulaak in: Matthew 10:38, Sawl. 14:22,
Romans 8:17, 2 Timothy 3:12. A puk leitung ah nuntak hamsa hi. A diakin
hoih ding hamsa hi. Job in midik khat hi. Lai Siangtho nangawn in,“ paubang lo,
thutang, Pasian kihta-in siatna a pelh” ci hi. (Job 1:1). Tua hi napi,
zan khat thu-in a innkuanpihte tawh siatna thuak hi. Ei mahmah in i thuak, i
phutkhak mateng midangte thuaknate i telzo kei hi. Eite thuak ding gimna tampi
om hi. A tawpna ah Khris ading i thuaknate in hoihzaw veve hi.
Gentheih
haksatna sungah Khristian khat hihna tawh bang lametna, bang kinepna na nei
hiam?
FRIDAY January 16
Simbeh
Ding:
“Mi kibawlsiatna, dumthukpi sung, kuahawm sung pan amaute kikona a kiza hi.
Bawlsiatna tuamtuam ah lau hetlo takin upna a tangkote’ tecipanna Paul in a za
hi. “Ka uppa ka thei hi,” ci uh hi. A nuntakna uh tawh kiko uh aa, a tawpna ah
a up Pa un honkhia ding hi ci uh hi.” Ellen G. White, The Acts of the Apostles,
p. 512.
Tuhun
aa Khristian upna tuamtuam a om in siahuai mahmah hi. Kha silpiak a ngah
sawltakte, kamsangte, Pasian thugente, pastor le laihilhtei (Eph. 4:11–13)
in pawlpi kipumkhatna kephuai mahmah hi.
Tu-in
kipumkhatna neih kik hun mahmah hi! Hun nunung pawlpi kipumkhat ding Pasian’
ngimnate genkholhnate ah tampi kimu hi. Eite in galvilpa bangin siatna
muhkholhna nei-in a kigingkhol dingin hong deih hi. Topa in Zion ah eite a hong
paipih ding hi. Mipilte in hih thu theih ding hi. Kipum khatna a om ciangin
upna sungah kipumkhatna hong om ding aa, thuman theihtelzia zong hong kikhatin
pawlpi in kicinna hong nei ding hi. Tua ciangin Kha Siangtho silpiakte ngimna
le mungtup in a tangtung hi ding hi.” R. F. Cottrell, “Introduction,” in Ellen
G. White, Early Writings, p. 140.
KIKUP
DING DOTNATE
1.
R.F. Cottrell pulaakna ah, Kha Siangtho in Pasian pawlpi a pumkhat sak nadingin
bang kisam ci hiam? Pawlpi kipum khatna in kha silpiak nasepna ah bang thupina
nei hiam?
2.
Paul leh a sikhinsa Khristian dangte in tu-in vantung ah “Khris tawh omkhawm
hi” cih upna neite tungah Laisiangtho hong hilhzia bangci telgen theih ding na
hiam?
3.
Koi bangin leitunga gimthuaknate na telthei hiam? Kidona lianpi in tua thute na
tel nadingin hong huh hiam? Singlamteh tunga Khrih hong lah Pasian itna
ngaihsunin, haksat hun nangawn ah koi bangin Amah muang thei ding i hiam?