LESSON 4. JAN. 16 – 22 LANGPANNA LE BUAI-NATE: THUKHENTE
SABBATH NITAK: TU KAAL SUNG SIM DING: Thukhente 4,6, 14; Heb. 11: 32; 1Sam. 2: 12 – 25; 8: 1 – 7.
KAMNGAH:“Tua ciangin Hannah in thungen a, “Topa tungah ka lungdam a, Topa’ hangin ka kipak hi. Nong huhna hangin ka galte ka nuihsan hi.” 1Sam. 2: 1
Tatkhiatna thu-ah Thukhennte’ makaih hun sung pen siatna tawh kidim hi. Pasian’ mite in pasian dang bia uh hi. Tua bangin a nuntak manin mite’ sila suak uh hi. Tua bang hun ciangin amaute in Pasian tungah kiko uh a, Pasian in amaute honkhia hi. Israel gam ah nopna om kik hi. Tua hi mah taleh, amaute in Pasian mangngilhin pasian dang bia veve uh hi.
Deborah in makaite tungah huzaap lianpi nei thei hi. Makaite in upna kip nei lo-in a om laitakun Deborah in Jael tawh mapang khawmin tua bang mite pantahin hanthawn uh hi. Gideon le a mite in a nungta Pasian le Dawimangpa kilangneihna thu hong hilh hi. A nunung pen kumpi Samson in Pasian a belh ding sangin numei khat beel zaw hi. Amah bangin a gam mite in zong Pasian a belh ding uh sangin pasiante beel uh hi. Samuel hun ciangin Israel gam in Pasian phawk kik hi. Gam sung ah kipuahphatna tampi hong om hi. Kumpi dingin David sathau kinilh hi.
SUNDAY JAN. 17
DEBORAH
Mang. 12 sungah lutang sagih nei gulpi le naungek tawh limciinna in Topa a zui mite’ thuakna mah pulaak hi. Deborah’ hun lai-in Pasian bia mite in gimna, nengniamna thuak uh hi.Canaan kumpi Jabin le a galkap mangpi Sisera kipawlin, a langah kamsangnu lah hi thukhen mangpi lah a hi Deborah om hi. Numei ahih hangin Deborah in ama hun lai-in mite tungah huzaap lianpi nei hi.
Thukhente 4 sim in. Koi bangin Satan le Khrih kido-zia pulaak hiam? Thupha ngah ding kilawm lo hi napi, a tawpkhakna ah kua in Israel mite gualzawhna ngahpih hiam?
_____________________________________________
_____________________________________________
Heber’ zi Jael in galhang mahmah khat hi. Pasian’ mite tawh kipawlkhop ding hamsa sa lo hi. Pasian a langpang mite aman zong langpan pah hi. Hamsatna tuamtuamte kantan zo hi. Jael in a khialhna kipelh nadingin hanciam hi. Ngimna hoih napi, tua ngimna tun nadingin i tot lampi a hoih kei leh, tua ngimna in man nei lo hi.
Deborah in Barak kiangah “galdo-na pen mihing aa hi kei, Pasian aa hi,” ci hi. Kishon gunpi sung pan ngasa siah bangin Sisera kaikhia ding Barak ap ding hi (Thukhente 4:7). Hih thupiangte lungdamin lasa Deborah in pulaak hi (Thukhente 5). Topa’ genkholh bang mahin guahzu-in tuikhangin Kishon gun gei lampite neu-in Sisera’ sakolte tuk hi. Guah tui tam lua mahmahin tuikhang in Sisera’ galkapte tuikhang sungah mangthang uh hi. (Thukhente 5: 4, 5). Ahi zongin Israel in bang mah gimna thuak lo hi.
Deborah tawh a om galkapte’ lungmuanzia ding ngaihsun in. Tua bang kimuanna in siatna hong tunpih thei ahih manin bang hangin kidop kul hiam?
MONDAY JAN. 18
GIDEON
Thukhente 6: 1; 6: 10 sim in. Bang thupiang hiam?
___________________________________________________
___________________________________________________
Deborah khit kum 40 sung galte in buaisak lo hi. Ahi zongin a sawt lo-in Midiante in do uh a, ankung khaigah khempeuh suksiatsak hi (Thkn. 6: 3 – 5). Israel gamah kial tung hi. Cimawh uh ahih manun Topa tungah kiko uh hi (Thkn. 6: 6, 7). A biak pasiante in honkhia zo lo hi, cih tu-in theitel uh hi.
Thkn. 6: 12 – 16 sim in. Topa’ vantung mi in Gideon tungah bang thu gen hiam? Gideon in koi bangin dawng kik hiam? Bang hangin gimthuak uh hi, cih Gideon in thei hi leh kilawm buang lo hiam? Thkn. 6: 7 – 10.
__________________________________________________________________
_________________________________________________________________
Amau’mawhna hangin gimna thuak uh hi mah taleh gimna a thuak laitakun Topa in Gideon tungtawnin amaute honkhia dingin kiging den hi. Gideon in amah le amah bangmah kisa lo lua, “Bangci bangin Israel mite honkhia thei ding ka hiam? A thanem penpen beh Manaseh ka hi uh , ko innkuan sung panin zong a zawngkhal pen hing,” ci mah taleh, Topa in a lamdangtakin ompih hi (Thkn. 6: 15). Amah le amah thanem kisa, thupi a kisak lohna teng mah Topa’zat theihna suak kik zaw bilbel hi. Gideon in Topa tung a pulaak thute ngaihsun in (Thkn. 6: 36 – 40). Galte in langpanin amah thanem kisa ahih manin Topa’ huhna ngen hi. Topa tungah kinga taktak mi hi, cih kilang hi. A galte khut sung pan suakta-in Israel mite a hotkhiatziate Thukhente 7 sungah sim in.
Bang hangin a mite honkhia dingin Topa in mi gina lote mah zang sese hi ding hiam? Amite honkhia dingin vantung mihon tampi sam thei hi (Matt. 26: 35). Topa’ hong Hotkhiatna tangko-na ah mawhnei-te in bang panmun nei i hiam?
TUESDAY JAN. 19
SAMSON
Samson in Christ le Satan kido-na thu pulaak hi. A suah ding vantung mite in pulaak khol hi. A suah a kipan Nazarite ngei-na zui ding hi, ci-in thu kipia hi. Vantungmi in Manoah le a zi in Samson a kep zia ding hilhkhol hi. A zi in khamtheih zu peuhmah dawn lo ding, an siang lo peuhmah ne lo ding hi, ci-in kivaikhak hi (Thkn. 13:4, 13, 14;Siam. 11). Pasian in a tuam vilvelin Samson a sap ahi hi. Ahi zongin Samson in tua bangin nungta lo hi. “Samson in khangcingin, Pasian’ sawl bangbang a sem thei ding hi kimlai, midangte sangin Topa tungah a citak zaw ding sangin, Israel’ galte tawh va kipawl mawk hi. Ka Pasian’ hong sawl bangin ka sem hiam, Topa deih bangin ka nungta hiam cih kisittel lo hi. Topa a zong mi khempeuh Topa in vantung pilna pia ding hi. Ahi zongin ci le sa deihna bangin a gamta mite tungah tua vantung pilna kipia lo ding hi.” Ellen G. White, Patriachs and Prophets, 563.
Thukhente 14: 1 – 4 sim in. Samson in gamta khial taleh koi bangin Pasian in Philistine mite tungah gualzawhna pia hiam?
_____________________________________________________________________
________________________________________________________________________
Topa in a citaak lo nate zangin Samson in Philistine mite dozo hi. Mi 30 thatin a puante laksakin mopawi bawlna leiba lohna-in zang hi (Thkn. 14:19). Mi dang khat aa dingin a lawmngaihnu a kipia manin tua khua mite’ lo khempeuh haltumsak hi (Thkn. 14: 20; 15: 1- 5). Samson in a lawmngaihnu’ nu le pa a that Philistine- te tungah phula hi (Thkn. 15: 6 – 8). Tua bangin a thah manin Philistine-te in a do kik manun Samson in laa’ guh khat tawh amaute mi 1000 that hi (Thkn. 15: 14, 15). A tawpna ah a kikhihna biakinn phuampi sawnpaai-in mi 3000 si hi (Thkn. 16: 21, 28, 30).
Gualzo mi khat ii thanemnate! Heb. 11: 32 sungah upna nei mite lakah Samson kihel napi ama nunzia etteh ding om pha meel lo hi. I muh khak loh, i ngaihsut khak loh om kha thei ding hi. Topa tungah ki-ap hi leh, koi bangin Topa in Samson a zang tam maw? Nang le kei ee leh! Topa’ hong lametna zahin na nungta hiam?
WED JAN. 20
RUTH
Ruth in a lauhuai galte’ thu gen lo-in, a mangthang dekdek mi tawmkhatte’ thathak ngahkikna thu pulaak hi. Judah leitang le a mite suksiat a sawm Satan’ nasepzia, koi bangin mimal in tuak hi, cih Ruth in pulaak hi. Thukhente’ uk sungin Judah gamah kialpi tung hi (Ruth 1: 1; Thkna. 28: 48; 32: 24; Thkn. 17:6; 21: 25). Judahte in Topa tawh a thuciam uh mangngilh hi, cih kilang hi. An le tui hoih tak kingah theihna gam tu-in a gam in bang mah pia zo nawn lo hi. Ahi zongin Ruth hun ciangin Judah gam in thupha tawh kidim kik hi (Ruth 1:6). Mailam nuntak zia ding ngaihsutna-in Elimelech le a zi Naomi in a tate nih tawh Moab gam ah va zuan uh hi. Galte gamah tawl khat sung om uh a, a pasal le a ta nihte in a nusia a, a tawpkhakna ah Naomi in Judah gam mah hong zuan kik hi.
Ruth 1:8, 16, 17 sim in. Ruth in Naomi a zuihnop tentanna pen bang thupi hiam?
________________________________________________________________
_________________________________________________________________
Ruth’ pupate in Israel langdo den minamte hi. Ruth in ahih leh Pasian’ mite tawh nungta khawmin amau khat mahin om ding Naomi kiang ngen hi. Boaz bek tham lo, Ruth a mu khempeuh in numei hoih khatin mu uh hi (Ruth 2:10, 11). Pasian a zahtak numei hoih khat hi, ci-in Boaz in zong mu hi. Tua man mahin zi dingin teenpih hi (Ruth 3:10, 11). A taktakin Boaz in Ruth a tenpih ding sangin midang a kilawm zaw om hi. Tua a sanggampa in nuntak hamsatna hangin Ruth a tenpih nop kei leh bek Boaz in tenpih thei pan ding hi (Ruth 4:6). Boaz in Ruth a tenpihna khuasung upa-te in theihpih uh hi (Ruth 4: 11, 12). Ruth khang panin Messiah Honpa hong piang khia hi (Ruth 4: 13, 17; Matt. 1: 5, 6). A nopsa tawntung innkuan hong suak uh hi. Bangzahin hamsata leh Topa a muang, Topa a it mite in nopsakna tawh kidim uh hi.
THURSDAY JAN. 21
SAMUEL
Khrih le Satan kidona thu le Samuel thu kizopna bang om hiam? Kilangkhia ta kei leh koi bangin Dawi’ nasep kilang hiam?
1Sam. 2: 12 – 25 sim in. Koi bangin thuman le zuau kilang hiam?
_______________________________________________________________________
________________________________________________________________________
Gam makai dingin Eli a kisawl hangin a taktakin ama innkuan sung nangawn makaih thei lo hi. Eli pen ci le sa deihna tawh a nungta mi khat hi. Nuamtakin nungta nuam mi khat hi napi, a tate’ gamtatsiatnate hilh lo-in puah sawm lo hi. A hilh loh bek hi lo, a tate’ siatna zuihpihin a gamtatsiatna uh awlmawh se lo hi.” Ellen G. White, Patriachs and Prophets, 575.
Eli le a tate bang lo-in naupangno Samuel in siampi puan silhin Jesuh bangin a pumpi khangin mite mai le Pasian mai-ah maipha ngah hi (1Sam. 2: 26; Lk. 2: 52). Samuel pen Israel makai pi khat hong suak hi. Israel khempeuh Dan panin Beersheba dongin Samuel pen Pasian’ kamsangpa hi, ci-in theitel uh hi ( 1Sam. 3: 20).
Samuel in hamsatna tuak lo hi lo hi.Philistine galkapte in do-in Eli’ta nihte galte in that hi. Pasian’ thuciam singkuang galte in man uh hi. Hih thute hangin Eli lungkhamin si hi (1Sam. 4: 14 – 18). Eli’ tate in a pa thuman bangin Topa tungah thuman lo uh hi. A pa langpan uh hi. Samuel uk sung a mite in zong amau a uk ding kumpi khat ngen uh hi. Samuel pen Israel mite a uk a nunung pen thukhenpa hong suak hi. Tua bangin amaute a makaih ding kumpi a ngetna uh tawh kizui-in kum za tampi khit teh, Topa a langpanna uh hangin amaute thuak gimnate mangngilh ding hi lo hi.
A hoih, a sia bang bang i tuak zongin Topa zui zaw maw, Satan zui maw cih kisittel kul hi. Khialhna tawh kidim nahih hangin tu-in Topa tawh kizom kik lo ding na hiam? Zingciang cih pen zekai thei kha ding hi.
FRIDAY JAN. 22
SINBEH DING: Lai Siangtho in mawhna, siatna imcip lo hi. Koi bangin Lai Siangtho in mihing’ zia le tong pulaak hiam? Koi bangin Lai Siangtho in Eli le a tate’ nunzia le naupang Samuel’ nunzia pulaak hiam? Eli’ tate pen mi tatsia (Belial cih min in Satan) cihna hi. Eli’ tate cihna panin Belial’ tate ( Satan’ tate) cihna ngah uh hi (1Sam. 2: 12; 2Khang. 13:7; 1Kum. 21: 13). Pasian’ meel le lim suunin hong kipiangsak ahih manin nuntakna in mannei hi. Mihing in manpha hi. Ahi zongin Eli’ tate in mannei lo, siatna tawh nungta uh hi. Dawi’ tate suak mawk uh hi. Topa aa dingin a nungta na hiam? Mannei-in a nungta na hiam? Ahih kei leh kimanna nei lo siatna tawh a nungta na hiam? Nuntakna in Topa kiang pan hong pai ahih manin mannei a nungta ding le i nuntakna in mannei ahihlam i phawk ding thupi mahmah hi.
KIKUP DING DOTNATE:
1. Mihing khempeuh aa dingin Khrih tawh kipawl maw, ahih kei leh Satan tawh kipawl cih thunih bek om hi. Tu laitakin i muh dan bang leh tua bang lian hi nai khol lo kha thei hi. Khat veivei thuman hi, ci-in i ngaihsut khat a man lo hi kha thei hi. Khat veivei ciang “hih in thuman maw, thuman lo” cih a khenhak hun zong om kha thei hi. Tua bang hamsat hun ciangin koi bangin thuman theitelin zui thei ding na hiam?
2. Koi bangin na muan mahmah mi khat in hong lungkia-sak thei zel hiam? Koi bangin upna, muanna, hehpihna, cihte na tel hiam?
