LESSON 11
*June 6–12
SABBATH NITAK
Tu kaal sung sim ding: Mark 4:35-41;
Mark 5:21-34; Rom. 5:3-5; Job 19:23-27; Job 23:8-12; Luke 24:13-27; Rom. 8:18,
28.
Kamngah: “Tua bek tham lo i thuakna ah zong i nuam hi. Banghang hiam cihleh thuakna in thuakzawhna a piangsak hi; thuakzawhna in nundan piangsak a, nundan in lametna piangsak ahihlam eite in i thei hi. Pasian in eite hong piak Kha Siangtho tawh i lungsungah ama hong itna hong sungkhia khinta ahih manin lametna in eite hong lungkiasak kei hi” (Romans 5:3-5).
|
N |
itak khat ni tum ding hi ta! Nungakno khat in khuamial in
huihpi nung lakah innlam zuanin hong ciah hi. Nawh takin lampai hi mah taleh a
pai nading lampi sau mahmahlai hi. A lutungah guah malkhat khit mal khat hong
kia suk hi. Tai veva-in a inn kong khak sungah tha khat in a lut thei hi. A inn
kongkhak ah a pa in na dawnthuah hi. A pa in a angah pom a, guahmal kia lakah
kong galmuh hi, ci-in a hopih hi. Bang hangin khuaphia, kekkia taleh bang
hangin hong tai na hiam, ci-in adot ciangin, “Tunglam ento-in ka khawl mah hi.
Banghang hiam cihleh Topa Pasian in lim hong la hi” ci-in a dawng hi.
Mawhna
huihpi in hong nawk ciangin koi bangin na kidal ding hiam? Topa tawh na
kizopna-ah hamsatnate na tuah ciangin koi bangin na kalsuan veve hiam? Gimna na
thuah ciangin lungkia-in thu upna nusia-in na om hiam? Ahih keileh Topa sungah
muanna nei-in Amah na beel zaw hiam? Tu kaal sung thusinnate in hih dotnate
tawh kisai thute i kikup ding hi ding hi. Hamsatnate in Topa tawh kizopna-ah
tha hong guan zaw-in hong thahatsak zaw hi.
* June 13, Sabbath ading kiginkholhna in tu kal lesson sim
in.
SUNDAY
June 7
I Tuahkhak Huihpite
Jesuh in
Galilee Tuipi gei-a om mihonpite sun tawntung thuhilh hi. Ama thuhilhna
kammalte amaute bilah a gingging hi. Tawntungin a mang ngei nawn lo ding thu
hilhna a suak hi. Nitum ding hi ta ahih manin Jesuh in a nungzuite tungah
gungal khatah galkah ni, ci- in a pulaak hi (Mark 4:35). Jesuh in huihpi
nungkha ding ahih manin gungal lam zuanin a pai uh ahi hi. A nungzuite tungah
thuhilhna lianpi khat nei nuam hi.
Tua leh bang thu hong piang hiam cih Mark 4:35-41 sungah
sim in. Thu upna tawh kisai bang nuntakpih ding om hiam?
Anuai-a thu thumte ngaihsun in:
1. Jesuh in huihpi nun laitakin a ihmu hithiat
thei hi. Ngabeng gunkuangte in lukham khat val keng lo uh hi. Gunkuang hawlpa
tutna hipah mai hi. A pai nading uh lampi tawnin lampial lo ding gunkuang
hawlpa in a hawl hi. Hih munah Jesuh in Gunkuang hawlpa hong suak hi. Ahi
zongin Jesuh a ihmu hithiat hi.
2. Nungzui khempeuh in gunkuang hawlsiam lo uh hi.
Peter, James, le Johnte in ngabeng siam mahmah mite hi. Galilee Gunpi omzia a
thei mahmahte hi. Bang hunin huihpi nung thei a, tua huihpite koici naan zawh
ding cih a theite ahi uh hi.
3. Gospel bu khempeuh lakah hih bek mahin Jesuh
ihmu a pulaak hi. Huihpi nung ahih manin nungzuite khempeuh lau-in dipkua uh
hi. Si mang khin dingin ki-um mawh uh hi; Jesuh in ahihleh nuamtakin ihmu hi.
4. Nungzuite in hihmawhna tawh a Topa a dong uh hi. “Kote hong
lunghimawh lo na hiam? a ci uh hi. Amaute in Jesuh zia le tong le amaute tungah
a lungsim puak a dong uh ahi hi. Hamsatna, dongtuahna khat peuh i tuahkhak
ciangin lungkia-in mangbangin i om zel hi.
Lamet bei-in bei
dongin i om ciangin Nungzuite mah bangin, ei le ei tha tawh i hanciam a, zawhna
ngah dingin i lamen hi. Ahih keileh natna, dahna khat i tuah ciangin Pasian
hong itna i muangmawhkha zel hi; Ama hong cinna, kepnate i muanglah hi. I
lametna, ei deihna bangin Topa in na hong sem dingin i lamen hi. Nungzuite zong
tua bang mahin huihpi nungin lau-in, dipkua-in a om uh ciangin Topa in a lian
mahmah nalamdang bawl thei ahihlam a phawkkha kei uh hi. Lau-na in amaute a
tuamcip hi. Pasian in a tawntungin a citak hi. Ama cinna kepna mu kei mah
taleng, Amah in hong nusia ngei lo hi. Amah in i hamsatna sungah a hong
thuakpih Topa hi. I thuak hamsatna, dongtuahnate a veengsak thei hi. I sep zawh
loh lau-na khempeuh a beisak thei hi.
Tu laitakin bang
huihpi gimna, lungpatauhna na thuak hiam? Topa tawh na kizopna hong
linglawngsak thei buai-na a om hiam? 2 Kor. 5:7 pulaak bangin na nungta hiam?
MONDAY
June 8
Damna Ngah Ta Hen
Galilee Gun
gei-a mihonpite lakah a om dingin kingaihsun in. Amaute in zingtunga kipan
Jesuh hong pai ding a ngak uh hi. Jesuh in gunkuang sung pan hong pusuakkhia a,
a kimkot ah mihonpi hong om hi. A pai-na zui uh a, Capernaum khua va tung uh
hi. Thakhatthu- in Jairus, synagogue ukpa hong pai-in Jesuh tungah thuumna-ka
tanu hong damsak in, ci-in a ngen hi. Tua mihonpi lakah kum tampi siluang natna
nei numei khat zong a om hi. Amah in a neihsa khempeuh tawh kibawl khin hi mah
taleh a dam zo tuan kei hi.
Nop tuam
sangsikin a natna suksia semsem zawsop hi (Mark 5:26). Amah in Galilee Mipa thu
a zakha hi. Lametna lianpi tawh Jesuh mu dingin, a thaneih zawh tawh hanciamin
a inn sung pan hong paikhia hi. Mihonpi lakah phutetanin damdamin Jesuh kiang
naih semsemin hong kikhin pheiphei zo sam hi. Tua ciangin Jesuh kiang hong tun
ding ciangin, a thaneihzah sanin, “ A Puan mong tep beek lawng leng ka dam ding
hi” ci-in lametna lianpi tawh Jesuh puanmong a lawngkiau hi (Mark 5:28).
Mark 5:21-34 sim in. Bang piang hiam? Bang thu nuntakpih
ding om hiam?
Hih
thupiang in Jesuh in cimawh dongtuakte hehpihin lainat ahihna hong hilh hi. Tua
bang mite mihonpite in phawkkha lo uh hi. Mihonpi in Jesuh kiang zuanin a
kiangah om tawntung uh hi. Ahi zongin tua numei nu in deihna tak tawh Jesuh a
lawng hi; a upna bangin damna a ngahtakpi hi. Jesuh a lawnna hangin damna ngah
hi loin Jesuh in hong damsak ding hi, ci-in a upna hangin damna ngah hi zaw hi
(Mark 5:34). “Mipite phutkhak, lawnkhak le upna tawh a kilawnna kibang lo
ahihna Jesuh in a thei hi.” Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 344.
Jesuh puan
mong in vangliatna nei hi lo hi. Ahi zongin numei nu upna le a lawnna hangin
damna a ngah thei hi. Tua a cimawh numei nu in, natna hangin lunggimna a thuak
hi. A inn sungah om hithiat nuam hileh zong a om thei hi. Ahi zongin tua
sangsikin Jesuh in hong damsak ding hi, cih upna nei-in, a puan mongtep beek
lawngkha leng, ka dam ding hil Jesuh tawh kilawmtatna panin damna ka ngah ding
hi, ci-in upna tawh a vapai hi.
A gal panin a etna
tawh lungkim lo hi; tua hi-in Jesuh ngei neh dingin a vahahtang sawm hi. Jesuh
in tuni-in hong samlai hi. Jesuh in “28 “Vangik pua a gim mite khempeuh aw, ka
kiangah hong pai ta un; tawldamna kong pia ding hi. 29 Keima hakkol kisuan unla
kei kiangah kisin ta un. Ahang in, keimah lungsim nem le lungsim ki niamkhiat
mi ka hi hi, na hinna un tawldamna a ngah ding hi Van gikpua-in a gim mi
khempeuh ka kiangah hong pai ta un. Tawldamna kong pia ding hi (Matt. 11:28,
29)
Koi bangin hih nu in
Rom. 5:3-5 pulaak tua bang upna lian nei thei hiam? Na nunna-ah tua upna in koi
bangin kimu thei hiam?
TUESDAY
June 9
Job
Lai
Siangtho sunga gentheihna, hamsatna a thuak mite ngaihsun ding hi lehang, Job
mah i ngaihsun masa penkha ding hi. Job in a neihsa khempeuh beimang (Job
1:14-17), bek tham loin a tateng in sihsan hi (Job 1:18, 19); a cidamna zong
kisia mang khin hi (Job 2:7). Tua ciangin a zi in Pasian samsia-in si mai
dingin a sawl hi (Job 2:9). Tawlkhat khit ciangin a lawm thumte hong pai uh a,
Job tawh a tukhawm uh hi. Job amuh uh ciangin a lawmte in a lawm uh thuakna a
um ngam kei phial uh hi. Lamdangsa-in hopihdan ding zong a thei kei uh hi. Pau
loin dai takin ni 7 sung a tutpih uh hi (Job 2:13). A tawpkhakna-ah Job a hopih
uh a, bang hangin hihzah liangin gimna thuak na hiam, ci-in a mawhsak tawntung
uh hi. Tua bangin a kampau-na uh tawh Job thuakna kiamsak sangsikin a
lungkhamna a behlap suak uh hi. A lawm thumte in Job in mawhna hangin hih
bangin gim thuak hi, ci uh hi. Job in kuama phawk lohin mawhna simtham nei hi;
a mawhna a kisik ding kisam hi, ci-in ngaihsun hi. (Job 8, 11, 15); migolote
lakah teeng khawm hi ding hi. Amaute in a nungta Pasian a thei kei uh hi (Job
18:21), ci-in a mawhsak uh hi.
Koi bangin tua bang mawhsakna dawngkik hiam? Job 19:23-27
le Job 23:8 sim in.
Bangbang gimna in
tuam taleh Job in Topa tungah a citakna a khahsuah kei hi. Kiptakin a ding hi.
Zia-etna a thuak hangin Pasian a mawhsak kei hi. “ “Ka nu sung pan guaktangin
ka suaka, guaktang mah in ka ciah a kik ding hi. TOPA in hong pia a, TOPA mah
in lakhia khin hi; TOPA min kiphat hen,” a ci hi (Job 1:21). EIte zong Job
thuak “Kidona lianpi sungah a nungta ihi hi. Satan in gimna, natna hong guan
hi; hamsatna namcin hong tun hi; Pasian in itna ahihna thu nial dingin tua bang
gimna namcin tawh hong tawsawnsawn hi. Tua bangin Satan hong do-na lampi nih
tawh kido thei hi; Satan deihna bangin Pasian mawhsakin nusia ding maw, ahih
keileh thasanin Topa bek mah beel tinten ding maw, cih thu nih bek om hi. I kim
le paam khempeuh in kido-na tawh kidim hi mah taleh, tawntung nunna mitsuanin
gimnate nunghei ding kisam hi. Tu-a i thuak gimnate in tawm vei sung bek hi (2
Kor. 4:16-18). I muh i tuah thute sangin a lian zaw, a zai thu om hi, cih kimu
thei hi. Thu-um mite in Pasian sungah muanna i neihzawh nadingin gimna,
hamsatna tuamtuamte I kantan ding kisam hi. Khuamial sahpi sungah zong Amah i
muang thei veve hi. Lampi tuamtuam tawh Pasian in hong kilang hi; Ama itna hong
kilang hi. Hih thuman khutletin i neih ding kisam hi.
Tu mahmahin gimna,
lungkhamna a thuak mi na hi hiam? Topa kiang zuan in. Lai Siangtho sim inla,
Ama hong ompihnate ciamteh in. A bawlsa singkung lopate lakah pai in. Romans
5:3-5 sunga kigelh thute gelh khia inla tua thute na ngaihsunsun ding hi. Topa
hong ompihna, hong cin hong kepna na mu thei ding hi.
WEDNESDAY
June 10
Emmaus Lam Zuanin Pai-Na
Nungzui
nihte in Emmaus lam zuanin hong pai uh hi. Lam tawntungah a tuah khak thute a
kikumkum uh hi. Zawhna tawh Jerusalem khuapi lutin biakbuk siansuahna thute a
pulaak uh hi. Paisan Pawi nekna thute zong a phawk uh hi. Gethsemane. Huan
sunga Jesuh thungetna zong a pulaak uh hi. Muhdah huai Judah in a Topa lehhekin
a zuakna thu, Jesuh in gim thuakin thusitna a thuakna, satthuaknate a gengen uh
hi. Singlamteh tungah liamna thuak bek tham loin sihna dong hong thuakna thute
a kikum tangtang hi. Jesuh in a nunung pen a husangin a nuntakna a bei hi. Tua
laitakin nitang nawn loin leitung khimzing hi. Biakbuk sung siangtho mun le
siangtho bel mun kidalna puan a tung panin a nuai dongah a kikhek hi. Hankhukte
kihongin midik a site a thokik uh hi. Singlamteh tung panin dam takin Jesuh
luang a la khia uh hi. Sabbath hun a tunma-in hankhuk sungah a vui uh hi. Tua
hi-in nungzuite in lungkia-in mang bangin a om uh hi. Nungzuite lungsim in lungkiatna, lungmanna tawh a kidim uh hi.
Bangci bangin tua thute mangngilh ding uh hiam?
Nungzuite in lungkia-in, lamet bei kisai-in a om uh hi. Hih in
amaute nuntakna-ah a hamsapi khat hong suak hi. Amaute in Topa hotkhiatna
lianpi a mutel thei kei uh hi. Nungzuite mi nih in Emmaus khua lam zuanin hong
pai uh a, amaute tungah Jesuh a kilang hi; amaute tawh lampai khawm hi.
Jesuh le tua nungzui nihte kiho-na Luke 24:13-27 sim in. A kibang
lo thu nihte ngaihsun in:
Jesuh in amaute
mithonsak khit ciangin tua nungzui nihte in manlang takin Jeruslam khuapi
zuanin a pai uh hi. Lam tawngtungah vuah a tuahkhak thute hawmsawn dingin
nawhsa takin a pai uh hi (Luke 24:33, 34). Jesuh in amaute lakh hong kilang hi;
amaute in lau-na tawh a kidim uh hi. Amaute tungah Jesuh in bang dotna nei
hiam? “Banghangin lunggim na hi uh hiam? Banghangin muanlahna nei na hi uh
hiam? (Luke 24:38). Hih dotnate in tuni aa dingin man neilai hi. Jesuh in hong
ompihna i mangngilhkha zelzel hi. Amah i mutel thei kei hi. Hih thu-ah gen ding
tampi om hi. Muanmawhna hon glut ciangin, a beisa thute phawkkik theihna
khempeuh beimang hi; Jesuh in hong lenkip ahihna i mangngilh hi. Jesuh in hong
ompihna, i nuntakna sungah a sep nate i phawk ding hoih zaw hi (Luke 24:18).
Thu-um mite in
hamsatnate zawh theih nading lampite Lai Siangtho lamlahna kimu thei hi. Hih
Lai Siangthote sim inla lungngai in: Rom. 8:28; Phil. 4:4-13; James 1:2-4, 12; le 2 Kor. 12:9, 10.
I thusinna dungzui-in, 2 Kor. 1:4 hong hilh phawkkawmin, hamsatna thuak mi khat
tungah na muh khiat thu thum hawnsawn in.
THURSDAY
June 11
Jesuh En In
Jesuh mu
nuamin na om ngei hiam? Na lungkiat ciangin na mu nuampha diak hiam? Lungkia-in
tutphah tung khatah tu-in, bang ding a hih zah liangin lungkia ka hiam, cih
lungsim na nei ngei hiam? Hih a nuai-a Ellen White tuahkhak thu a tuakkha
dingin kingaihsun in. “Jesuh in leitungah a honglai hileh, Ama kiang ka pai
ding a, na khephungah boksukin na lungsim khempeuh ka sungkhia ding hi. Amah in
a hong nial ngei ding hi; hong hehpih ding a, a hong itna hong gen loin aom kei
ding hi; Ama na bek ka sen nuam tawntung ding hi. Tua bangin ka ngaihsut
laitakin kongkhak hong kihongin a maitai mahmah mi khat hong lutsuk hi. “Jesuh
na mu nuam hiam? ci-in hong dong a, na muhnopleh hih lai-ah om hi ven a hong ci
hi. Na van neih khempeuh pua inla, ka nung hong zui in hong ci hi. Lungdam
kipak takin a nung ka zui hi. Tua bangin ka zuihna-ah ka pai-na lampi in a ken
mahmah khat hi-in, kahlei khat tungah kahto to dingin ka kithawi uh hi. Tua
bangin ka tuahsukna- vuah ka tunglam bek mitsuan dingin hong kigen a, tua hi
keileh lungvai -in tukkha ding hiteh hong kici hi. Tua bangin kahto kawmin a
dawn ka tung dektak uh hi. A tawpna-ah a tung nung ka tungto uh hi. Kongkhak
khat a kihong na om a, tua inn sungah a lut dingin hong hilh hi. Hih munah na
van puakteng suahkhia in” ci-in sawlna ka ngah hi. Tua inn sungah lungdam takin
ka lut hi. Kong honsak a, kei hong lakpa, kilehkikin, inn sung ka lut hi. Jesuh
mai-ah a dingin ka om hi. Ama maipha in gen zawh loh hoihna tawh kidim hi. Tua
bang mel hoihna kuamah a nei kei hi. Amah in ka nunzia khempeuh a hong thei hi;
ka thuakna khempeuh zong a hong theihpih hi.
“Ama mai
panin kisel dingin ka hanciam hi. Ama tang ka en ngam kei hi. Nuih maikawmin ka
kiangah hong nehphei-a, ka lungtungah a khut nga-in: “Lau kei in” ci-in awneem
tawh hong hopihna ka za hi. Ama awkhum hangin ka lungdam mahmah a, nuamna tawh
ka kidim hi. Tua bang nuamna ka thei ngei kei hi. Nuam mahmahin ka om a, mihing
kam in kigenkhia zo lo hi. Tua ciangin Jesuh khephungah ka boksuk hi. Cimawhin
ka om laitakin vangliatna khat hong kilang ka mu hi. Nuamtakin vantung nopna
sung ka lut hi. Ka thaneih khempeuh a bei khin hi; kilehkik dingin ka hanciam
hi. A ithuai Jesuh mit in ka tungah a om hi. Ama maitang ka mumu hi. Lungnopna
tawh ka kidim hi. Ama ompihna ka ngah a, a kigen khia thei lo nopna sungah ka
om hi. Hih ka mangin lametna le upna hong guan hi. Topa Pasian in muanhuai-na
tawh kidim hi. Ama kiang a zuan mi khempeuh in khamuanna tawh a kidim thei uh
hi.” Ellen G. White, Early Writings, pp. 79-81.
Nuntak gimna,
buai-na lakah Jesuh mitsuan ding kisam hi. Amah in Pasian hong itna hong lak
hi.
Tu mahmahin bang
lametna na nei hiam? Romans 8:18, 28 sunga kigelh thute in lametna hong guan
hiam?
FRIDAY
June 12
Simbeh ding: Hamsatna gimna
na tuah ciangin Topa na kisap hun pen hi. Tu quarter thusinna thulu om bangin
Topa tawh a thakin kizopna, Amah tawh a kinai zaw semsem kizopna thute i mu
khin hi. Hamsatna tuamtuam- damlohna, nupa kikaal buai-na, it khat ngaih khat
in hong nusiatna hangin nuam nading thu khempeuh beimang hi. Hih thute hangin
lunggimna, lunglenna, lungkiatna na thuak ngei hiam? A nuai-a thute ngaihsun
in.
Kikup Ding Dotnate:
1. Koi bangin na tuah hamsatna,
lunggimnate in Topa na muhzia hong sukha hiam? Koi bangin Pasian zia le tong
mantakin na mu thei diam?
2. Galpa sangin thahat zaw dingin na
thunget nunung in bang hun hiam? Satan in susia, gu ding le that ding bekin
hong pai ahihna na phawk tawntung ding hi; ahi zongin Tapa in a bucing nunna
pia dingin hong pai hi (John 10:10).
3. A kiniam khiat mi na hiam? Bang bang
thuak ta lecin, Topa in na
4. khempeuh tungah ukna nei ahihna na
muang ngam hiam? Tua bang na hihkeileh, koi bangin kiniam khiatin Topa muang
semsem ding na hiam? Na nuntakna mahmah tawh Topa theihtelna na nei hiam?
5. Nisimin Topa Kammal sungah zungkha-in
na om hiam? Hamsat hunah Topa na muang thei hiam?
6. Topa in nangma khamuanna ahih dingin
na ngen ding hi; Lamlakpa, hi dingin na ngen hiam? Thungetna tawh Lampi-hilhpa
Topa muang in, “Kong nusia ngei kei ding a, kong paikhia ngei kei ding hi,”
(Heb. 13:5) kici a thupiamna a zuih ding upna tawh.
7. Na upna a hat kei leh, “Topa aw, ka
um hi; ka upna a kicing lohna-ah hong huh in!” (Mark 9:24, NKJV) ci-in thungen
in. Na tha hong khia ding mite sangin, nangmah hong tha pia thei ding mite tawh
kithuah in.
8. Leitung in a hatlo, a pil lo, a liam
leh a kisia mite tawntung in a kem/don ngei kei hi. Pasian’ thupuak “Na hat loh
laitak in kei ka hat hi” kici pen mite’ nuntakna a thupitakin a khel thei
thupuak khat ahi hi. Tuni-in hih thupuak tawh na hanthawn nop ding mi khatpeuh
ngaihsut in.
Tomgenna: Dahna leh gimna, mawhna tawh kidim leitungah i nungta lai a, i
nuntakna sungah khat ciat in Pasian’ itna i dotnopna ding haksatnate i tuak hi.
Lai Siangtho sunga mi tuamtuamte’n nuntakna haksatnate a dawnkik dan uh i etkik
ciangin, tua bang hunah i dawnkikna in a kikhel ngeilo (Mal. 3:6) leh a itna a
kip den Pasian tawh i kalsuanna a khangtosak thei hi ci-in tha i ngah thei hi.