LESSON 8 | May 16-22
UPNA NEI
SABBATH NITAK
Tu kaal sung sim ding: Mark 8:11, 12; Matt. 15:21,28; Luke
7:1-10; Eph. 2:8; Hebrews 11; Mang. 14:12.
Kamngah: “Tu-in upna in i lamet nate tungah lungmuanna le a kimu nai lo nate telcianna ahi hi” (Hebrews 11:1).
|
M |
i khat in “Upna in wifi
tawh kibang hi, ci-in pulaak hi. Wifi in kimu thei lo a, ahi zongin khat le
khat kizop nadingin kizang thei mahmah khat hong suak hi. Upna lo tawh Pasian
tawh kizopna om thei lo hi, cih pen up loh nading om lo hi. Tuni-in na upna in
bang tawh kibang hiam? Topa na upna in a ling theikha zel hiam? Topa tawh na
kizopna-ah lungmangin na om ngei hiam? Gimna, hamsatna thuakin na upna nusia-in
na om ngei hiam? Ahih keileh bangbang gimna na thuak hangin na upna kip semsem
zaw hiam? Suanglak linglak a paak kung bangin na upna in hing tawntung lel
hiam? thu upna i cih in “I lamet nate tungah lungmuanna le a kimu nai lo nate
hnagin tanglai mite in phatna a ngah uh hi. (Heb. 11:1). Upna in i sung panin
hong piangkhia thei hi lo hi. Bang hang hiam cihleh “Pasian in ei tawh kituakin
upna hong pia hi zaw hi.” (Rom. 12:3). Upna i cih in Pasian hong piakkhong hi
(Eph. 2:8,9), Tua hi-in Pasian in i sungah na hong semin upna hong guansak
ciang bekin upna kinei thei hong suak hi.
Tu kaal sung I thusin ding in upna tawh kisai thu kim khat
i pulaak ding hi. Muanlahna, uplahna cih thute Jesuh in koi bangin pulaak hiam?
Upna kip in bang tawh kibang ding hiam cih thute i pulaak toto ding hi. Jesuh
neih upna nei i cih in bang hi ding hiam, cih thute i kikumsuksuk ding hi.
* May 23, Sabbath ading kiginkholhna in tu
kal lesson sim in.
SUNDAY
May 17
Liim Hong Pia In
San Tuipi kantanna, manna kipiakna, Jesuh in mittawte a
damsaknate amu hi leng Jesuh ka um pan ding hi, ci-i a pulaak na za ngei hiam?
Ahih keileh nang mahmah in tua bangin a ngaihsun mi na kha hiam? Tanglai mite
bangin upna kisam zaw hi lo i hiam? Israel mite in tu-a i neih Lai Siangtho bu
a nei kei uh hi. Tangthu tampi a thei kha kei uh hi. Ahi zongin Pasian makaihna
le a hoihnate phawk tawntung dingin Moses in a hanthawn tawntung hi (Thkna.
4:7-10; Thkna. 8:2, 3). Israel mite tawh kibang loin tu-in kum 6000 val Lai
Siangtho thute i thei hi (John 20:30, 31).
Khang
khat khit khang khatah thu muhna tampi i mu toto hi. I kim i paamah liim
tuamtuam tampi kimu thei hi. Matthew 24 sim lehang, genkholhna a tangtung khin
om, tu laitakin a tang tungtung zong om bek tham loin mai lam ah hong tangtung
ding zong omlai ahhna kimu thei hi.
Jesuh hunali mite in Jesuh tungah
liim le nalamdang a ngen uh hi; Pasian Tapa na hih takpi leh ci-in uplahna tawh
Jesuh thu dong uh a, liim le nalamdang bawl dingin a ngen uh hi. Tua bangin a
ngetnate uh koi bangin Jesuh in dawngkik hiam? (Mark 8:11, 12).
Phariseete bangmahin Jesuh nialin Pasian takpi hi ding
hiam, ci-in muanmawhna a neikha hiam? Jesuh a lungkhamsak ihi kha hiam? (Mark
8:12). Uplahna hangin upna a nei lo mite ihi kha hiam? “Jew mite in hih liimte
kisam lo uh hi.”Tua bangin liim le nalamdangte hangin Jesuh a um mite bangin,
liim le nalamdang muh ciang bekin upna nei mi na hi hiam? Tua bang mite
kitangsapna in khuak tawh theihna bek hi loin lungsim takpi tawh upna le
kilamthakna hi.” Ellen G. White, The Desire of Ages, p. 406. Thu upna-ah
thaksuahna kisam hi lo i hiam? Tua thu upna in a taktak upna, tatsat loin Topa
tawh kizopna hi lo hiam?
Liim
le nalamdang i kisam kei hi. Lai Siangtho sungah up theih nading thu tampi
hoing kihilh khin hi. Tua hi-in “Amaute uplahna hangin Jesuh a lunggim hi.
Thomas tungah Jesuh thugen i phawk ding kisam hi. “Hong muh loh hangin hong um
mite in thupha ngah mite ahi uh hi.” (John 20:29; Heb. 11:1). Pasian in up
theih nadingin thu hong pia lo hi lo hi. Amah i up theih nadingin thu tampi
hong hilh khin hi. Tua hi mah taleh up lah nading thu om lo hi. Thu up theih
nading tampi hong kipia khin hi. Thu up theihna a khangsak thei thute na
mitsuan zaw ding hi.
Minute khat sungin koi
bangin na upna thu na pulaak ding hiam? Topa tawh na kizopna thu bang pulaak
hiam?
MONDAY
May 18
Jesuh In I Upna Hong Mu Hi
Jesuh in a nungzuite neih upnate a
tehkhakna koi bangin kimu thei hiam? Mark 4:40 sungah numei nu upna le Matthew
15:21-28 enkak in.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Jesuh
nung i zuihna bek tawh upna khauh kingah hi lo hi; automatic a kingah thei thu
hi lo hi. Mi kim khat in ka um hi, ci-in a pulaak uh hangin, a sung tawngun
siatna tawh kidim hi (John 2:23-25).
Luke 7:1-10 sim in. Hih thu panin
bang thu nuntakpih ding na hiam?
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Mark 9 sungah mi khat in Jesuh kiangah hong pai-na thu
kigelh kimu thei hi. Jesuh in tua mite tapa a damsakna thu kimu hi. Amah in
Jesuh tungah “Topa aw, ka uplahna hong huh in” ci-in a ngen hi (Mark 9:24). Hih
mite le Jesuh kiho-na ngaihsun lehang, amaute in uplahna nei mite ahihlam kimu
thei hi. Amauten upna a neih zawh nadingun Jesuh in amaute muhin nalamdang bawl
hi, cih kimu thei hi. Ahih keileh amaute upna a khauh zawk nadingin tua bangin
Jesuh in nasem hi. Tua bang mahin Kha Siangtho in i up theih nading hong makaih
hi. Galpa in uplah nadingin nasem tawntung hi. Jesuh nialin muanlahna nei
dingin hong zol tawntung hi. Uplahna in hong tuam ciangin Jesuh hong hilh thute
in i sungah hong teeng thei lo hi. Uplahna khaici kituh khin ahih manin thuman
thutak po khia zo lo hi. Uplahna zunglot ding kisam hi. Ankung a susia thei
lopate zunglot khiat lehang, ankung gina thei pan hi; i nuntakna-ah zong
uplahnate a bei ciangin gahphate kimu thei pan ding hi; i nuntakna in limci
ding a, gah hoih tawh kidim thei ding hi. I nuntakna sungah upna le itna hong
po khiat ciangin gah hoih kimu thei ding hi.”Ellen G. White, Faith and Works,
p. 17.
Pasian
kammal tawh a nungta mi na hiam? Pasian in mihingte ngaihsutnate hong
hepkhiatsak lo hi. Bang hang hiam cihleh Pasian in Am lim le meel suunin hong
bawl hi. Amah tawh kikhawl khawm dingin sapna ngah ihi hi. Amah in Abraham.
Moses le Job cihte tawh zong kikholhna nei uh hi. Pasian in Amah tawh kizopna
nei dingin hong sam tawntung hi. Ciangtan nei lo Ama theihna-ah kipia ding hong
deih hi. Ama tungah kipum ap ding hong deih hi. Tua hileh hong geelsak thute
imu toto ding hi.
Upna i neih theihna a
hang thute ngaihsun in. Tua bangmahin bang thu in upna beisakin, upna kip hong
neisak thei thute kipulaak kimu thei hi.
TUESDAY
May 19
Upna In Puatham Lawpna (Feeling) Hi
Lo Hi
Jesuh
in “ankamtang cia nei upna nei le uh cin, mualte na kinsak thei ding uh hi,”
ci- in thu hilhna nei hi (Matt. 17:20). Ankamtang mu ngei ciat hi hangh; neu
mahmah hi. Tua hi mah taleh upna in zong neu mahmah phial taleh na lianpi
piangsak thei hi. Tua bangmahin upna in zong thupi mahmah hi. Upna kip, upna
lian in na lianpi a sem thei hi. Bangbang ahi zongin ankamtang in singkung
lianpi a phak dongin khangkhang thei hi (Matt. 13:31, 32); i upnate in a
khangtoto ding ahi hi; a dinkhawl ding hi lo hi. Upna a khangtoto ahih theih
nadingin amasa-in Topa tawh kizopna kip kisam hi (Rom. 12:3).
Eph. 2:8 in hotkhiatna thu-ah upna
dinmun bang kipulaak hiam? Pasian in bangmah hong pia kei, ci-in upna ka nei
kei hi, ci kei hen.
Amasa-in upna in a kimu thei nate thu hi lo hi, cih i tel
ding kisam hi; upna i cih in Kha Siangtho hopihna dawnkikna hi. Pasian in
hehpihna tawh kidimin, up na hong pia masa hi. I lungsim kongkhak i hon ciangin
Kha Siangtho in makaihin Topa kiang hong tunpih hi (Jer. 31:3). Upna tawh
hotkhiatna ngah ihi hi. Upna tawh Pasian hong hehpihna a sang thei ihi hi. Jesuh
hong sihna tungtawnin Pasian hehpihna ngah mite ihi hi. Hotkhiat mi ihi hi.
Bang hang hiam cihleh hehpihna hangin Pasian sungah upna nei thei i suak hi.
Amah tawh kizopna tungtawnin tua bangin upna nei thei ihi hi. Tua khit ciangin
upna in feeling, khuaphawk theihna hi lo hi.
“Mi tampi in upna thasanna nei lo uh hi. A kipia
hamphatnate zangkhial uh hi. Khuaphawkna, nopsakna tungtawnin upna nei dingn
lamen uh hi. Ahih hangin feeling in upna hi lo hi. I thu upna a khauh semsem
nadingin upna thasanna kisam hi. Tua bangin upna thasanna hangin Pasian in
thuphate hong pia hi.”Early Writings, p. 72.
Mi kimkhat in puatham
lawpna nei-in upna nei mah kisasa uh hi. Bang hang hiamcih leh amauten Pasian
ompihna ngahkha lo uh ahih manin Khristian thuzuihna in puatham lawpna dingin
ngaihsun uh hi. Upna i cih in Pasian muanna hi-in, nopsak hun ciang bek hi loin
khuamial lunggim laitak hi taleh, dahna huihpi sung hi taleh Topa muanna hi.
Puatham
nopsakna in thu zuihna hong uk ding hi ngei lo hi. Topa tawh kizopna-ah hong
makaih ding hi lo hi. A taktakin tua bang puatham nopsakna in Topa tawh hong
kigam- lasak hi zaw hi. I kitangsap thu in upna thasan ding le Topa belh ding
ahi hi (Mark 9:24).
A nuai-a Lai
Siangthote in Topa tawh kizopna-ah upna hong kipsak thei ding thute h lo hiam?
Heb. 12:1, 2; 2 Khang. 15:7; Rom. 3:23-26; Luke 7:50. A gingkhia in na pulaak
ding hi.
WEDNESDAY
May 20
Etteh Ding Upnate
Hebrews 11 limtakin sim inla, etteh ding upna nei mite
thu tampi kimu thei hi. A gingkhia in sim inla, khawl kei inla, a patna pan a
tawpna dong sim suak in. Khat vei na sim khit ciangin simkik in. A nuai-a
dotnate ngaihsun inla, na simkik in.
· Aneu 1na simkik in. Tuni-a na muh loh
thu na mu thei hiam? Tu mahmahin na kitangsap thu le mailam ah na ngah ding
thute ngaihsun in.
· Na nuntakna teci hihna le na
kikhelna-ah upna in bang dinmun nei hiam?
· Aneu 3na sim in. Pasian thu le
piansakna thu na simkik ding hi. Bang hangin lampi tuamtuam tawh Piangsakpa,
Topa Pasian om takpi hi, ci-in upna tawh theithei na hiam?
· Aneu 6na simkik in. Nangma tel danin
gelh khia in.
· Aneu 7-40 sungah upna nei mi
tuamtuamte thu kimu thei hi. Amaute nuntakna- ah bang hangin upna in thupi
hiam? Topa tawh kizopna-ah upna in a thu bulpi khat hi lo hiam?
Topa theihtelna le Amah tawh a nungta kizop nadingin upna
kisam hi. Koi bangin na upna hong khauh semsem thei hiam? Ahih keileh lunghiang
mi in upna sungah zungkhak zawh nadingin koi bangin hanthawn thapia ding na
hiam? A nuai-a thute ngaihsun in. A neu mahmah upna (ankam tang cia upna) in
vanglian mahmah hi. Topa tawh kizopna-ah na kip semsem theih nadingin upna
kisam hi. (Matt. 17:20). Topa tawh nungta dingin na khensatna na neih laiteng,
Amah in na upna hong khangsak ding hi.
Upna in Pasian Kammal, Lai Siangtho zakna panin hong pai
hie (Rom. 10:17). Nisimin Lai Siangtho sim ding le thungen tawntung in.
Na upna a khan nadingin Topa tungah ngen in (Luke 17:5).
Tua mipa in Jesuh kiang zuanin hong pai mahbangin dawi vei naupang pa in “khitui
luangin kiko khia-in, Topa aw, ka uplahna hong huh in, ci-in a ngen hi” (Mark
9:24); i upna lah i phawk thei hi. Upna neih nading Topa tungah ngen in.
Upna le muanlahna in tonkhawm thei hi (Mark 9:24). Dotna
tuamtuam nei-in Pasian kiang pan paikhiapah kei in. Lau-na le kihtakna tawh
hotkhiatna kilangsak dingin hong kisawl hi (Phil. 2:12-16); midangte tung pan
upna la tawm hi loin nang mahmah in upna nei mi na hih nadingin deihna nei in.
Nungak 5te bangin na hanciam ding hi (Matt. 25:8).
Kha Siangtho hopihna na dawng ding a, na sungah hong teen
nadingin na ngen ding hi.
Na upna thasanna in. Upna in puatham lawpna hi lo h, cih
phawk in. Upna in um dingin khensatna hi. Khuamial lakah zong, Topa na muh
theih loh hangin hong ompi hi, cih phawk in (2 Kor. 5:7).
Topa in na tungah a citakna hangin lungdam na pulaak ding
hi. “Na thuman
Lian hi” cih phatna
lamalte ngaihsun in (TDM 42).
THURSDAY
May 21
Jesuh Neih Upna
Leitung
in a beikuan ding hi ta hi. Vantungmi thumte thupuak in Pasian mite in Thukham
sawm le Jesuh neih upna nei mite hi, ci-in pulaak hi.
Mang.14:12. Jesuh neih upna in bang
hi ding hiam?
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Seventh-day
Adventists thu-um mite upna ahi, upna tawh dik ngahna thu na kantel in. 1890
huam sungin hih upna-Jesuh neih upna le Vantungmi thumte thupuak in Pawlpi
tangko thu ahihna na mu ding hi. Tua hun masiah pawlpi in thukham bulphuhin
thugen hi. Tua hi-in lungdamna thu bulphuhin thugen ding kisam zaw ahihna kimu
thei hi. Ellen G. White in hih bangin a tomgenna kimu thei hi: “Pasian
thukhamte pulaak ding mah hi. Ahi zongin Jesuh Khrih neih upna kigen nai lo hi.
Jesuh neih upna in zong a thupi mahmah thu guipi khat hi. THukham le lungdamna
thu in kikhen thei hi lo hi. A nihin a tonkhawm ding thu ahi hi.” Selected
Messages, book 3, p. 172. Hebrews 11 sungah Pasian mi tuamtuamte kigelhna kimu
thei hi. Jesuh neih upna tawh tehkak theih ding upna nei kimu lo hi.
Matthew 26:36-42 sim in. Jesuh neih
upna thu bang kipulaak hiam?
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Jesuh neih upna i neih ciangin, Ama sawl manna, Topa sungah
upna neihna hi nai lo hi. Ahi zongin Jesuh neih upna cih ciangin nisimin Jesuh
tawh nungta khawm nuntakna hi. I nuntakna-ah a bulpi in Jesuh hi; nisimin
tatsat loin Topa tawh a nungta kizopna nei-in nuntakna hi.
Jesuh
neih upna nei icih ciangin Jesuh in i sungah hong nungta-in, Ama lungtang in
eima lungtang hong suak hi. Banghang hiam cihleh Jesuh in i upna bulpi hi. Khat
veivei ciangin i upna in thaneem hun nei mah hi; ahi zongin Jesuh in pahtawi
dingin kilawm tawntung hi (Mang. 5:9); Ama neih upna i nei thei hi. Tua bang
upna in i gamtatna tungtawnin kimu thei ding hi. Ama hong guatna upna ahihlam a
kilang ding hi. A hong piakkhong hehpihna in a um mi khempeuh tungah hong kipia
hi.
Jesuh neih upna
bangzah na kisam hiam? Kiniam khiatna tawh Topa tungah ngen in. Hebrews 11:6
pulaak bangin na pulaak ding hi. “Topa aw, upna loin na lungkimsak zo lo hi,”
Nang kiang kong pai hi. Kong thuumna hong ngai in. Tu mahmahin hong pia in,”
ci- in na en ding hi.
FRIDAY
May 22
Simbeh
ding: Dik ngah mite ihi hi (Upna tawh
mawhmai ngahin Pasian tawh kilemkikna ngah mite ihi hi (Rom. 5:1). Tua hi-in
upna mah tawh siangtho-na ngah mite ihi hi (Jesuh zia le tong neih nading
vangliatna hong kipia khin hi (Sawl. 26:18). I lungtangah Jesuh hong teeng
dingin i sap ciangin upna tawh Pasian tate suahna ngah ihi hi (John 1:12). Upna
tawh nungta-in Pasian Ta suahna i ngah hi (Gal. 2:20).
“Honpa dikna loin bangmah man lo ihihna a phawk mi in
lametna nei thei lai hi. Tua bang mi in Honpa bek mah a belh munkipin a nei hi.
Ama kammalte sinna le upna tawh Ama tawh a nungta khawm thei hi. Mihing
thaneemna om hi mah taleh a nungta Khrih tawh kizopna nei-in, Honpa khut lenin
a mainawt hi.” Ellen G. White, The Ministry of Healing, p. 182.
“Deihna
takpi tawh antangin thungetna le kiniamkhiatna tungtawnin amaute upna a kip
semsem hi. Angsung zonnate nusia-in Kha Siangtho tawh kidim uh ahih manin,
Pasian vangliatna in amaute a ompih hi. Deihna takpi le lungkia loin thungetna
tawh Topa sungah upna thuklut semsem thei uh hi. Topa nasepna-ah zong nuntakna
khempeuh tawh kipia-in mapang uh ahih manin Kha Siangtho huhna a ngah tawntung
uh hi. Khuamial galdo-na khempeuhah zong lawhcinna a ngah thei uh hi; munsang
om dawi gilote vangliatna, khuamail ukna neite tungah zawhna a mu thei uh hi.”Ellen
G. White, The Desire of Ages, p. 431.
Kikup Ding Dotnate:
1. A tunga I pulaak thute sunga thu
bulpi ngate in kha gilote do-na-ah, Kha Siangtho ompihna na mu thei hiam?
2. Hih Kido-na Lianpi sungah upna in
bang dinmun nei hiam?
3. Koi bangin tumahin na nuntakna-ah
namu thei hiam?
4. Hebrews 10:23 sim in. Bang hangin
upna tawh kalsuanna in thupi hiam?
5. Cimawhin na om ciangin koi bangin hih
thuman in Jesuh bek muan ding hong huh thei hiam?
Tomgenna: Pasian in mimal khat ciat tawh kituak ding upna hong pia hi. Tua upna
tungtawnin Amah tawh kizopna a nei thei ihi hi. Amah in upna phungpi ahih
bangmahin a hong zosak Pa zong hi. Jesuh in upna vangliatna hong lak hi. I upna
a neu ciangin lungsim takpi tawh Jesuh zuanin i kitangsapna om khempeuh Amah
suanin hi lehang, Topa Pasian in a lamdang takin hong makaihna i mu thei hi
(Jer. 31:2-4, 9, 11, 12). Amah in thuma lampi-ah hong tonpi ahih manin i puk
kei hi; lungmuanna i ngah thei hi. Jesuh in na khempeuhah i etteh ding kicinna
nei hi. Ama neih upna bang i neih ciangin leitung bei kuanin Ama mi ihihna a
kilang ding hi.